Në një letër drejtuar krerëve të forcave të rendit, ERRC dënoi planet e Mi Hazánk Mozgalom, një grup i ekstremit të djathtë, për të sfiduar ndalimin e policisë dhe për të vazhduar me një tubim që ERRC e përshkroi si qëllimisht provokues dhe të dizajnuar për të frikësuar komunitetin rom në qytetin e Szolnok. Që nga dërgimi i asaj letre, duket se policia është tërhequr, ka hequr ndalimin dhe ka miratuar propozimin e fundit të rrugës nga grupi ekstremist.
Mi Hazánk, së bashku me dy formacione paramilitare neo-naziste, Betyársereg (Ushtria e Jashtëligjshme) dhe Bűnvadászok (Gjuetarët e Krimit), kanë shpallur synimin për të zhvilluar një marshim me pishtarë nëpër qytetin e Szolnok më 13 shtator. Publiciteti për marshimin dhe tubimin e shpalli ngjarjen si një “Demonstratë kundër Krimit të Ciganëve”, duke deklaruar: “Ne do të sjellim ligjin në geto!”
ERRC mban qëndrimin se demonstrata do të përbënte një ndërhyrje të pajustifikuar ndaj së drejtës për jetën private të romëve vendas, sipas Nenit 8 të KEDNJ, pasi integriteti i tyre personal dhe fizik do të vihej në shënjestër drejtpërdrejt nga demonstruesit e ekstremit të djathtë. Ekziston gjithashtu një rrezik i madh që të shkelen të drejta të tjera të njeriut, pasi demonstrata të tilla shpesh përshkallëzohen në dhunë ndaj romëve: “Sipas Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, jurisprudenca e GjEDNJ-së kërkon që autoritetet të ndërmarrin hapa pozitivë për të siguruar mbrojtje të mjaftueshme kundër frikësimit të romëve në situata të tilla.”
“Policia u tërhoq” (Mi Hazánk)
Fillimisht, Drejtoria e Policisë së Szolnok refuzoi të autorizonte itinerarin e shpallur, me argumentin se “pjesëmarrja e simpatizantëve të njohur ekstremistë të Mi Hazánk Mozgalom dhe qëllimi i shpallur në njoftim nuk janë të përshtatshme për të ruajtur natyrën paqësore të tubimit.” Në vend të kësaj, policia ofroi sheshin Kossuth Lajos të Szolnok-ut për zhvillimin e një demonstrimi statik (jo-marsues). Sipas faqes zyrtare të Mi Hazánk, policia e justifikoi ndalimin fillestar të marshimit duke deklaruar se: “Natyrshmëria multikulturore dhe përbërja e komunitetit rezidencial përgjatë itinerarit të marshimit mbart mundësinë e prishjes së rendit dhe sigurisë publike.”
Kundërpërgjigjja e Mi Hazánk ishte se “është e papranueshme që të ketë zona të ndaluara në Hungari!”
Në një postim më 11 shtator në faqen e Mi Hazánk, nënkryetari Előd Novák shkroi se: “Ne me siguri do ta mbajmë demonstratën e forcës në Szolnok më 13 shtator në orën 15:00, sepse nëse mund të mbahet marshimi LGBTQP, atëherë pse të mos mbahet një marshim pro-rendi? Meqë ne nuk u tërhoqëm, policia u tërhoq dhe pranoi njoftimin tonë të tretë.”
Mi Hazánk për fillestarët
Mi Hazánk u themelua nga László Toroczkai, pasi u shkëput nga Jobbik në qershor 2018, i zhgënjyer nga përpjekjet e Jobbik për t’u ribranduar si parti konservatore patriotike, duke u përpjekur të hiqte publikisht dorë nga racizmi, fashizmi dhe homofobia që e kishin bërë kaq popullore mes më shumë se 20% të elektoratit hungarez.
Mi Hazánk ka mbetur besnike ndaj këtyre “vlerave bazë”, dhe në zgjedhjet e përgjithshme të vitit 2022 fitoi shtatë vende, duke dalë si partia e tretë më e madhe në Parlamentin hungarez. Programi i saj elektoral ishte një përzierje teorish konspirative, homofobie dhe racizmi të hapur anti-rom. Ky ekstremizëm i tejkalon pararendësit e saj të Jobbik-ut dhe e shënon këtë parti si grupin më ekstrem të së djathtës që ka zënë vende në parlamentin e Budapestit që nga Lufta e Dytë Botërore.
Ndoshta më shqetësuesja nga obsesionet e partisë është racizmi anti-rom, dhe që në fillim, posterët dhe fletëpalosjet elektorale premtonin të pengonin Hungarinë të “kthehej në një vend ciganësh”, duke theksuar “nevojën për të luftuar kundër të gjitha aspekteve të delikuencës së ciganëve” përmes shoqatave të vetëmbrojtjes vullnetare.
Në versionin e tyre kombëtar të teorisë së “zëvendësimit të madh”, programi i Mi Hazánk theksonte se ndërsa norma e lindshmërisë së hungarezëve bie ndjeshëm, “ciganët po prodhojnë një shpërthim demografik tipik të Botës së Tretë. Numri i ciganëve dyfishohet brez pas brezi, ndërsa numri i hungarezëve pothuajse përgjysmohet.” Partia bëri thirrje për krijimin e një “Autoriteti të Planifikimit Familjar” për të ulur normat e lindshmërisë mes romëve “përmes edukimit seksual dhe blerjes së ndihmuar të kontraceptivëve” në ato vendbanime që nuk plotësonin kushtet bazë higjienike dhe “që ende funksionojnë sipas vlerave të tyre, shumë të ndryshme nga ato të civilizimit verior.”
Përveç qëndrimit militant racist anti-rom, partia është hapur homofobe dhe ka shënuar terrenin si me fjalë, ashtu edhe me veprime: me një lumë të vazhdueshëm fjalimesh urrejtjeje kundër “propagandës homoseksuale”, me marshime në uniforma në hapësira publike, me djegie të flamujve të ylberit dhe me ndërprerje frikësuese të aktiviteteve LGBTQ. Në shtator 2020, deputetja Dóra Dúró publikoi një video në YouTube ku shfaqej duke grisur një kopje të librit për fëmijë “Përralla për të Gjithë” gjatë një konference për shtyp. Deputetja dhe “nënë krenare e katër fëmijëve” deklaroi se “Toka e Përrallave” nuk u përket devijantëve; partia jonë nuk do të tolerojë ekspozimin e fëmijëve ndaj propagandës homoseksuale, dhe se princat homoseksualë nuk janë pjesë e kulturës hungareze.”
Duke marrë parasysh historinë vdekjeprurëse të dhunës dhe frikësimeve anti-rom nga ekstremistët e djathtë në Hungari, si dhe rolin kryesor udhëheqës të Mi Hazánk në përjetësimin e këtij racizmi, pritja minimale e ERRC-së është që policia e Szolnok-ut të monitorojë ngushtë ngjarjen dhe të parandalojë çdo sulm apo përpjekje për të frikësuar romët vendas për motive racore.
